سایت شخصی صادق سلمانی

ولتست، یادگیری ماشین، پایتون، فرازآوری مصنوعی

سایت شخصی صادق سلمانی

ولتست، یادگیری ماشین، پایتون، فرازآوری مصنوعی

سایت شخصی صادق سلمانی

مطالبی که در این سایت نوشته می‌شود به منزله تخصص من در آن‌ها نمی‌باشد، بلکه صرفاً آغازی است در مسیری طولانی برای یادگیری بهتر و عمیق‌تر.

آخرین نظرات
  • ۱۴ آذر ۹۷، ۱۸:۰۶ - خ
    عالی
  • ۸ آذر ۹۷، ۲۰:۰۷ - محمد علی
    احسنت



مقدمه: همیشه با مفاهیم این چند تا نیرو که در ادامه توضیح میدهم یک مقدار مشکل داشتم، امروز در گروه "کنکور نفت" که در تلگرام تشکیل داده ام یکی از دوستان سوالی در مورد این نیروها مطرح کرده بود و این خود جرقه ای برای من شد تا برم یه ذره در مورد این نیروها بخونم و از قضیه سر در بیارم. توضیحات مختصری که خوندم را در زیر نوشته ام.



بر اساس مطالعات Ursin ، در طول فرایند تولید گاز، چهار نیروی اساسی بر سیالات اثر خواهند کرد. این نیروها عبارتند از: نیروی گرانرو یا ویسکوز (V)، نیروی موئینه (C)، نیروی گرانشی (G) و نیروی اینرسی (I). در ادامه تعریف کلی این نیروها ارائه شده است.

1- نیروی ویسکوز (Viscous Force): مقاومتی که یک سیال در مقابل جاری شدن، به دلیل اصطکاک داخلی مولکول‌ها از خود نشان می‌دهد، گرانروی نامیده می‌شود. نیروی ویسکوز (یا گرانرو) نیز به طور معمول ناشی از برهم کنش  بین مولکولی داخل خود سیال است و به صورت نیروی وارده به واحد حجم در اثر عمل کردن تنش‌های برشی بر سیال ویسکوز در حال حرکت تعریف می‌شود. این نیرو یک پروفایل سرعت در سراسر کانال جریان توسعه می‌دهد و افت فشار ویسکوز در مخزن ناشی از این نیرو می‌باشد.

تذکرنیروی ویسکوز در خلاف جهت حرکت سیال می‌باشد.

2- نیروی موئینه (Capillary Force): در حضور دو یا چند فاز مثلاً گاز و میعانات، سطح بین دو فاز تحت شرایط دینامیکی جریان یک اختلاف فشار را از خود نشان می‌دهد. این اختلاف فشار به عنوان فشار موئینه شناخته می‌شود. نیروهای موئینه از حاصلضرب فشار موئینه در مساحت قابل محاسبه‌اند. اهمیت نیروهای موئینه به طور کلی به ترشوندگی و به طور خاص به پخش شدن فاز ترشونده مرتبط است.

3- نیروی گرانشی (Gravitational Force): طبق تعریف این نیرو بر اجسام واقع در میدان گرانشی وارد می‌شود و از پتانسیل گرانش ناشی می‌گردد که یک نیروی پایستار است و عامل حرکت سقوط آزاد می‌باشد. بنابراین، نیروی گرانشی برای یک قطره نفت یا میعانات عبارتست از حاصلضرب جرم قطره در شتاب جاذبه ناشی از گرانش. نیروی گرانشی همواره در تمامی قسمت‌های مخزن فعال است. در جریان سیال در مخزن نیروی گرانشی در مواقعی که سیالات اختلاف چگالی دارند، مانند حالت گاز و میعانات، می‌تواند مهم باشد.

4- نیروی اینرسی (Inertia Force): نیروی ناشی از لختگی و مقاومت در برابر تغییرات شتاب حرکت، نیروی اینرسی نامیده می‌شود. این نیرو با تغییر جهت جریان سیال در محیط متخلخل در ارتباط است. در جریان خطی یعنی جریان در لوله‌های مستقیم، نیروی اینرسی فعال نیست. در محیط متخلخل زمانی که هیدروکربور از میان دانه‌های سنگ حرکت می‌کند یک تغییر جهت مداوم در حال رخ دادن است.


منبع: کتاب "مهندسی مخازن گاز میعانی" / تالیف: دکتر وطنی، دکتر صدایی و مهندس شیدایی مهر

۱ نظر ۱۱ فروردين ۹۵ ، ۱۴:۲۵
صادق سلمانی



مقدمه: امروز داشتم با ماژول PVTi نرم افزار اکلیپس کار میکردم. از جمله ورودی های این ماژول، داده های CVD ، CCE و DL هست. بهانه ای پیدا شد تا برم و از کتابی که در خانه دارم یک مقدار در مورد این آزمایش ها بخونم. خیلی علاقه دارم که یک بار این تست ها را در آزمایشگاه از نزدیک انجام بدهم و پارامترها را خودم محاسبه کنم تا با خم و چم کار آشناتر بشم:)



آزمایش تخلیه در حجم ثابت (Constant Volume Depletion) به منظور شبیه‌سازی رفتار تولید مخزن و پایش تغییرات فازی و حجمی نمونه گاز مخرن انجام می‌شود.

در ابتدا نمونه‌ای از سیال میعانی در  شرایط نقطه شبنم و دمای مخزن در سلول آزمایش قرار داده می‌شود. سپس فشار سلول از فشار نقطه شبنم تا سطح از قبل مشخص شده P کاهش می‌یابد (این کاهش فشار با خارج کردن جیوه انجام می‌شود) و میعانات گازی را تشکیل می‌دهند. در ادامه بخشی از گاز به بخش تفکیک آنی انتقال داده می‌شود و آنالیز می‌شود و حجم سلول نیز به همان حجم اولیه در ابتدای آزمایش برگردانده می‌شود. مجدداً فشار را در مرحله بعد کاهش داده و این فرایند چندین بار تکرار می‌شود.

نکته قابل توجه در این آزمایش این است که میعانات گازی تشکیل شده در سلول آزمایش به صورت ساکن باقی می‌ماند.

یکی از خواصی که در آزمایش CVD محاسبه می‌شود، ضریب انحراف از حالت ایده‌آل دوفازی (two phase Z-factor) است. ضریب انحراف دوفازی نمایانگر تراکم‌پذیری مجموع سیال (گاز و میعانات) باقی مانده در سلول است. ضریب انحراف از حالت ایده‌آل دوفازی خاصیت مهمی است زیرا در رسم نمودار p/z در مقابل تولید تجمعی گاز که برای ارزیابی تولید گاز و میعانات رسم می‌شود، استفاده می‌شود.



منابع:

1. کتاب "مهندسی مخازن گاز میعانی" / تالیف: دکتر وطنی، دکتر صدایی و مهندس شیدایی مهر

2. کتاب "مهندسی مخازن گاز میعانی" / تالیف: دکتر خاکسار و مهندس محمدی

۰ نظر ۲۶ اسفند ۹۴ ، ۱۴:۰۲
صادق سلمانی


آزمایش انبساط در ترکیب ثابت  (Constant Composition Expansion)، تبخیر آنی (Flash Vaporization) نیز نامیده می‌شود. در این آزمایش در ابتدا نمونه‌ای از سیال مخزن در سلول آزمایش قرار داده می‌شود. جهت اطمینان از تک فاز بودن سیال، فشار بالاتر از فشار نقطه شبنم است و دما نیز دمای اولیه مخزن می‌باشد. در ادامه به شیوه‌ای گام به گام فشار کاهش داده می‌شود (کاهش فشار از طریق برداشتن جیوه صورت می‌گیرد) و در هر گام فشاری حجم به دقت ثبت می‌شود. در زیر فشار نقطه شبنم نیز حجم مایع تولید شده اندازه‌گیری می‌شود. از آنجایی که در این آزمایش گاز یا مایعی از ظرف خارج نمی‌شود، ترکیب کلی سیال ثابت می‌ماند.

هدف از انجام آزمایش CCE تعیین موارد زیر است:

  • فشار نقطه شبنم

  • ضریب تراکم‌پذیری هم‌دمای سیال تک فاز

  • ضریب انحراف از حالت ایده‌آل گاز (z)

حجم سامانه هیدروکربور به صورت تابعی از فشار سلول و نسبت به حجم مرجع گزارش می‌شود. این حجم نسبی به زبان ریاضی به صورت زیر بیان می‌شود:



تذکر: حجم نسبی در نقطه فشار شبنم برابر 1 است.

ضریب انحراف از حالت ایده‌آل (z) در فشارهای بالاتر یا برابر فشار نقطه شبنم نیز در آزمایش CCE گزارش می‌شود. فقط کافی است ضریب z در یک فشار p1 به صورت آزمایشگاهی اندازه‌گیری شود. سپس ضریب انحراف گاز را می‌توان از رابطه زیر بدست آورد:


منابع:

1. کتاب "مهندسی مخازن گاز میعانی" / تالیف: دکتر وطنی، دکتر صدایی و مهندس شیدایی مهر

2. کتاب "مهندسی مخازن گاز میعانی" / تالیف: دکتر خاکسار و مهندس محمدی

۰ نظر ۲۵ اسفند ۹۴ ، ۱۱:۴۳
صادق سلمانی


میدان‌های بزرگ گاز میعانی جهان شامل میدان Arun در اندونزی، میدان Cupiagua در کلمبیا، میدان Karachaganak در قزاقستان، میادین Hassi R'Melو Toual در کشور الجزایر، میدان‌های Trym و Asgard در نروژ، میدان Jasmine در بریتانیا، میدان Shtokmanovskoye در روسیه، میدان Goodwyn در استرالیا و میدان پارس جنوبی مشترک بین ایران و قطر می‌باشد.

میدان گازی پارس جنوبی (در قطر معروف به گنبد شمالی) بزرگ‌ترین مخزن گازی جهان است که بر روی خط مرزی مشترک ایران و قطر در خلیج فارس قرار دارد و یکی از اصلی‌ترین منابع انرژی کشور به شمار می‌رود. مساحت این میدان 9700 کیلومتر مربع است که سهم متعلق به ایران 3700 کیلومتر مربع وسعت دارد. نکته حائز اهمیت این است که مخزن گازی پارس جنوبی یک مخزن گاز میعانی می‌باشد. ذخیره گاز ایران از این میدان بیش از 14 تریلیون متر مکعب گاز به همراه 18 میلیارد بشکه میعانات گازی است که حدود 8 درصد از کل گاز دنیا و نزدیک به نیمی از ذخایر گاز کشور را شامل می‌شود.

از دیگر مخازن گاز میعانی ایران به عنوان مثال می‌توان به میدان‌های پارس شمالی، تابناک، سرخون، خانگیران، گنبدی، سفیدزاخور، ری، سراجه، هالگان، شوریجه، گنبدلی، نار، کنگان، تنگ بیجار، پازنان و رگ سفید اشاره کرد.

پی نوشت: برای اینکه یک تخمینی از 14 تریلیون متر مکعب گاز داشته باشیم، قابل ذکر است که مصرف روزانه گاز در کل کشور حدود 500 میلیون متر مکعب هست که این شامل مصرف خانگی، تجاری، نیروگاه ها و صنایع می باشد.

منبع: کتاب "مهندسی مخازن گاز میعانی"

۰ نظر ۲۱ اسفند ۹۴ ، ۱۱:۴۴
صادق سلمانی


نوع سیال مخزن عامل مهمی در تصمیم‌گیری برای انجام بسیاری از عملیات‌ها مانند نحوه نمونه‌گیری از سیال مخزن، تعیین نوع و اندازه تجهیزات سطحی، روش محاسبه هیدروکربور درجا، برنامه‌ریزی برای توسعه میدان و انتخاب روش مناسب ازدیاد برداشت می‌باشد.

در یک تقسیم‌بندی کلی، اگر دمای مخزنی بیشتر از دمای بحرانی باشد، آن مخزن به عنوان مخزن گازی و در صورتی که دمای مخزن کمتر از دمای بحرانی باشد، مخزن مورد نظر به عنوان مخزن نفتی شناخته می‌شود.

مخازن گازی را به سه دسته مخازن گاز خشک، گاز تر و گاز میعانی تقسیم‌بندی می‌کنند. مخازن نفتی نیز به دو دسته کلی مخازن نفت فرار و مخازن نفت سیاه تقسیم‌بندی می‌شوند.

در کلیه نمودارهای فازی که در فایل پیوست بررسی می‌شوند، دمای مخزن در طول تولید سیال و تخلیه مخزن ثابت فرض شده است. تغییرات فازی در مسیر هم دمای تخلیه مخزن و در مسیر مخزن تا تفکیک‌گر سطحی بسیار حائز اهمیت است و بررسی خواهد شد. جداسازی فازها توسط تفکیک‌گر می‌تواند در یک یا چند مرحله صورت بگیرد. شرایط عملیاتی و مسائل اقتصادی تعداد بهینه تفکیک‌گرها را تعیین می‌کنند. هدف از طراحی بهینه یک تفکیک‌گر از نظر فنی، رسیدن به کمترین مقدار نسبت گاز به نفت تولیدی (GOR) و بیشترین حجم مایع (یا به طور معادل کمترین چگالی مایع) در تانک ذخیره می‌باشد. تانک ذخیره در واقع آخرین مرحله تفکیک‌گر سطحی است که در دما و فشار شرایط استاندارد قرار دارد. رنگ و چگالی مایع تانک ذخیره نیز از داده‌‌های عملیاتی تشخیص نوع سیال مخزن محسوب می‌شوند.

منبع: کتاب "مهندسی مخازن گاز میعانی"

دانلود فایل انواع مخازن هیدروکربوری

۰ نظر ۲۰ اسفند ۹۴ ، ۱۸:۰۵
صادق سلمانی

جزوه 447 صفحه ای که در ادامه برای دانلود قرار داده ام توسط شرکت شلمبرژه تهیه شده و حاوی مطالبی در مورد آنالیز خواص سیال با استفاده از نرم افزار PVTi و همچنین مطالبی در مورد شبیه سازی ترکیبی با استفاده از نرم افزار اکلیپس 300 هست. اگر پروژه شما مرتبط با این دو نرم افزاره (PVTi و E300)، مطالعه این جزوه باعث میشه که درک بهتری از این نرم افزارها داشته باشید و به مفاهیم موجود در آن ها تسلط بیشتری پیدا کنید.



لینک دانلود فایل PDF جزوه

لینک دانلود جزوه به صورت چهار فایل پاورپوینت

۱ نظر ۱۸ اسفند ۹۴ ، ۰۰:۵۹
صادق سلمانی

پیشگفتار مولفان:

امروزه علی رغم جایگزینی سوخت‌های فسیلی با انرژی‌های جدید، به دلیل انتشار کمتر گازهای گلخانه‌ای و آلودگی‌های موضعی کمتر ناشی از مصرف گاز طبیعی، تقاضا برای گاز طبیعی همچنان روند رو به رشدی دارد و پیش‌بینی می‌شود در سال‌های آینده جایگاه نفت خام و زغال‌سنگ را در ترکیب مصرف انرژی جهان خواهد گرفت. اما مخازن گاز میعانی علاوه بر تولید گاز، مقدار قابل توجهی میعانات گازی نیز در شرایط سطح تولید می‌کنند؛ که این میعانات از لحاظ اقتصادی بسیار با ارزش بوده و قیمتی به مراتب بالاتر از نفت دارند.

با توجه به تعداد زیاد مخازن گاز میعانی و حجم عظیم گاز و میعانات درجای موجود در آن‌ها در ایران و جهان، این نوع مخازن از نظر فنی و اقتصادی از درجه اهمیت بسیار بالایی برخوردار هستند. به عنوان مثال میدان گازی پارس جنوبی که بر روی خط مرزی مشترک ایران و قطر در خلیج فارس قرار دارد، بزرگ‌ترین مخزن گازی جهان و از نوع گاز میعانی می‌باشد و یکی از اصلی‌ترین منابع انرژی کشور به شما می‌رود.

مولفان کتاب: دکتر علی وطنی (عضو هیئت علمی دانشگاه تهران) - دکتر بهنام صدایی سولا (عضو هیئت علمی دانشگاه تهران) - مهندس محمد شیدایی مهر (دانش آموخته دانشگاه تهران)

دکتر علی وطنی معاون توسعه فناوری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و عضو هیات علمی دانشکده مهندسی شیمی و انستیتو مهندسی نفت پردیس دانشکده‌های فنی دانشگاه تهران و از اساتید شناخته شده کشور در زمینه مهندسی نفت و گاز می‌باشد.

 دکتر بهنام صدایی سولا عضو هیات علمی انستیتو مهندسی نفت پردیس دانشکده‌های فنی دانشگاه تهران و دارای سوابق و تجربیات آموزشی و پژوهشی فراوانی در زمینه مخازن گاز میعانی می‌باشد.

 مهندس محمد شیدایی مهر نیز دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مهندسی مخازن انستیتو مهندسی نفت دانشگاه تهران و از کارشناسان شرکت نفت و گاز پارس می‌باشد.

کتاب «مهندسی مخازن گاز میعانی» مشتمل بر یازده فصل می باشد که در 411 صفحه به نگارش در آمده است و مهم ترین مطالب آن شامل رفتار فازی، جریان سیال، نواحی جریان و نیروهای اساسی اطراف چاه، عملکرد چاه، چاه آزمایی، موازنه مواد، اصول شبیه سازی و چالش های تولید از مخازن گاز میعانی می باشد. این کتاب با توجه به دارا بودن مثال های حل شده متنوع، قابل استفاده در مقاطع کارشناسی و تحصیلات تکمیلی می باشد.
۰ نظر ۰۶ دی ۹۴ ، ۰۰:۰۹
صادق سلمانی

در سایت "مکتب خونه" یک سری درس هایی رو به صورت ویدئویی آموزش می دهند. این کار توسط اساتید دانشگاه های شریف، تهران، امیرکبیر و غیره انجام میشه... آموزش ها بسیار خوب هستند و با مشاهده این آموزش ها به هیچ عنوان نیازی به صرف هزینه و شرکت در کلاس ها رو ندارید. 

لینک تعدادی از این درس ها رو در زیر گذاشته ام:

آموزش تصویری درس ریاضی مهندسی توسط استاد دانشگاه شریف

آموزش تصویری درس معادلات توسط استاد دانشگاه شریف

آموزش تصویری درس ریاضی1 توسط استاد دانشگاه شریف

 آموزش تصویری درس معادلات توسط استاد دانشگاه تهران

من خودم به آموزش درس معادلات توسط استاد دانشگاه تهران (استاد این دوره دکتر معظمی هستند که خودم هم این درس رو با ایشون پاس کرده ام) گوش داده ام و بسیار خوب بود، به نحوی که گاهاً نیازی نبود سر کلاسشون برم...

منبع: http://maktabkhooneh.org/

۰ نظر ۰۵ دی ۹۴ ، ۲۳:۳۷
صادق سلمانی


در این فایل معادله انتشار رو در حالت سیال کمی تراکم پذیر، تک فاز و مختصات شعاعی به طور کامل اثبات کرده‌ام... روند اثبات رو به خوبی یاد بگیرید و اگر سوالی داشتید خوشحال میشم که جواب بدهم... 

لینک دانلود فایل

۳ نظر ۲۹ مهر ۹۴ ، ۰۰:۰۳
صادق سلمانی


در این فایل که سه صفحه است، رابطه بالا را به صورت کامل اثبات کرده‌ام... در اثبات این رابطه باید مباحث لاپلاس، لاپلاس معکوس، توابع بسل، معادلات دیفرانسیل، Exponential integral و چند مورد دیگه رو خوب بلد باشید...البته این نکته رو مد نظر داشته باشید که در اثبات این رابطه از یک سری لاپلاس‌هایی استفاده کرده‌ام که حفظ کردن آن‌ها کاری غیرممکن است و باید از اینترنت جستجو کنید... یکی از خوبی‌های درس ولتست این هست که شما را درگیر ریاضیات میکنه و بسیار جذابه... حتماً یک بار اثبات این رابطه رو بخونید و اگر سوالی داشتید حتما بپرسید... 

لینک دانلود فایل

۰ نظر ۲۵ مهر ۹۴ ، ۲۳:۰۰
صادق سلمانی