سایت شخصی صادق سلمانی

ولتست، بهینه‌سازی تولید و عملکرد چاه، یادگیری ماشین، پایتون، چاه‌های هوشمند، تحلیل داده، فرازآوری مصنوعی

سایت شخصی صادق سلمانی

ولتست، بهینه‌سازی تولید و عملکرد چاه، یادگیری ماشین، پایتون، چاه‌های هوشمند، تحلیل داده، فرازآوری مصنوعی

سایت شخصی صادق سلمانی

مطالبی که در این سایت نوشته می‌شود به منزله تخصص من در آن‌ها نمی‌باشد، بلکه صرفاً آغازی است در مسیری طولانی برای یادگیری بهتر و عمیق‌تر.

آخرین نظرات

۵ مطلب در اسفند ۱۳۹۴ ثبت شده است



مقدمه: امروز داشتم با ماژول PVTi نرم افزار اکلیپس کار میکردم. از جمله ورودی های این ماژول، داده های CVD ، CCE و DL هست. بهانه ای پیدا شد تا برم و از کتابی که در خانه دارم یک مقدار در مورد این آزمایش ها بخونم. خیلی علاقه دارم که یک بار این تست ها را در آزمایشگاه از نزدیک انجام بدهم و پارامترها را خودم محاسبه کنم تا با خم و چم کار آشناتر بشم:)



آزمایش تخلیه در حجم ثابت (Constant Volume Depletion) به منظور شبیه‌سازی رفتار تولید مخزن و پایش تغییرات فازی و حجمی نمونه گاز مخرن انجام می‌شود.

در ابتدا نمونه‌ای از سیال میعانی در  شرایط نقطه شبنم و دمای مخزن در سلول آزمایش قرار داده می‌شود. سپس فشار سلول از فشار نقطه شبنم تا سطح از قبل مشخص شده P کاهش می‌یابد (این کاهش فشار با خارج کردن جیوه انجام می‌شود) و میعانات گازی را تشکیل می‌دهند. در ادامه بخشی از گاز به بخش تفکیک آنی انتقال داده می‌شود و آنالیز می‌شود و حجم سلول نیز به همان حجم اولیه در ابتدای آزمایش برگردانده می‌شود. مجدداً فشار را در مرحله بعد کاهش داده و این فرایند چندین بار تکرار می‌شود.

نکته قابل توجه در این آزمایش این است که میعانات گازی تشکیل شده در سلول آزمایش به صورت ساکن باقی می‌ماند.

یکی از خواصی که در آزمایش CVD محاسبه می‌شود، ضریب انحراف از حالت ایده‌آل دوفازی (two phase Z-factor) است. ضریب انحراف دوفازی نمایانگر تراکم‌پذیری مجموع سیال (گاز و میعانات) باقی مانده در سلول است. ضریب انحراف از حالت ایده‌آل دوفازی خاصیت مهمی است زیرا در رسم نمودار p/z در مقابل تولید تجمعی گاز که برای ارزیابی تولید گاز و میعانات رسم می‌شود، استفاده می‌شود.



منابع:

1. کتاب "مهندسی مخازن گاز میعانی" / تالیف: دکتر وطنی، دکتر صدایی و مهندس شیدایی مهر

2. کتاب "مهندسی مخازن گاز میعانی" / تالیف: دکتر خاکسار و مهندس محمدی

۰ نظر ۲۶ اسفند ۹۴ ، ۱۴:۰۲
صادق سلمانی


آزمایش انبساط در ترکیب ثابت  (Constant Composition Expansion)، تبخیر آنی (Flash Vaporization) نیز نامیده می‌شود. در این آزمایش در ابتدا نمونه‌ای از سیال مخزن در سلول آزمایش قرار داده می‌شود. جهت اطمینان از تک فاز بودن سیال، فشار بالاتر از فشار نقطه شبنم است و دما نیز دمای اولیه مخزن می‌باشد. در ادامه به شیوه‌ای گام به گام فشار کاهش داده می‌شود (کاهش فشار از طریق برداشتن جیوه صورت می‌گیرد) و در هر گام فشاری حجم به دقت ثبت می‌شود. در زیر فشار نقطه شبنم نیز حجم مایع تولید شده اندازه‌گیری می‌شود. از آنجایی که در این آزمایش گاز یا مایعی از ظرف خارج نمی‌شود، ترکیب کلی سیال ثابت می‌ماند.

هدف از انجام آزمایش CCE تعیین موارد زیر است:

  • فشار نقطه شبنم

  • ضریب تراکم‌پذیری هم‌دمای سیال تک فاز

  • ضریب انحراف از حالت ایده‌آل گاز (z)

حجم سامانه هیدروکربور به صورت تابعی از فشار سلول و نسبت به حجم مرجع گزارش می‌شود. این حجم نسبی به زبان ریاضی به صورت زیر بیان می‌شود:



تذکر: حجم نسبی در نقطه فشار شبنم برابر 1 است.

ضریب انحراف از حالت ایده‌آل (z) در فشارهای بالاتر یا برابر فشار نقطه شبنم نیز در آزمایش CCE گزارش می‌شود. فقط کافی است ضریب z در یک فشار p1 به صورت آزمایشگاهی اندازه‌گیری شود. سپس ضریب انحراف گاز را می‌توان از رابطه زیر بدست آورد:


منابع:

1. کتاب "مهندسی مخازن گاز میعانی" / تالیف: دکتر وطنی، دکتر صدایی و مهندس شیدایی مهر

2. کتاب "مهندسی مخازن گاز میعانی" / تالیف: دکتر خاکسار و مهندس محمدی

۰ نظر ۲۵ اسفند ۹۴ ، ۱۱:۴۳
صادق سلمانی


میدان‌های بزرگ گاز میعانی جهان شامل میدان Arun در اندونزی، میدان Cupiagua در کلمبیا، میدان Karachaganak در قزاقستان، میادین Hassi R'Melو Toual در کشور الجزایر، میدان‌های Trym و Asgard در نروژ، میدان Jasmine در بریتانیا، میدان Shtokmanovskoye در روسیه، میدان Goodwyn در استرالیا و میدان پارس جنوبی مشترک بین ایران و قطر می‌باشد.

میدان گازی پارس جنوبی (در قطر معروف به گنبد شمالی) بزرگ‌ترین مخزن گازی جهان است که بر روی خط مرزی مشترک ایران و قطر در خلیج فارس قرار دارد و یکی از اصلی‌ترین منابع انرژی کشور به شمار می‌رود. مساحت این میدان 9700 کیلومتر مربع است که سهم متعلق به ایران 3700 کیلومتر مربع وسعت دارد. نکته حائز اهمیت این است که مخزن گازی پارس جنوبی یک مخزن گاز میعانی می‌باشد. ذخیره گاز ایران از این میدان بیش از 14 تریلیون متر مکعب گاز به همراه 18 میلیارد بشکه میعانات گازی است که حدود 8 درصد از کل گاز دنیا و نزدیک به نیمی از ذخایر گاز کشور را شامل می‌شود.

از دیگر مخازن گاز میعانی ایران به عنوان مثال می‌توان به میدان‌های پارس شمالی، تابناک، سرخون، خانگیران، گنبدی، سفیدزاخور، ری، سراجه، هالگان، شوریجه، گنبدلی، نار، کنگان، تنگ بیجار، پازنان و رگ سفید اشاره کرد.

پی نوشت: برای اینکه یک تخمینی از 14 تریلیون متر مکعب گاز داشته باشیم، قابل ذکر است که مصرف روزانه گاز در کل کشور حدود 500 میلیون متر مکعب هست که این شامل مصرف خانگی، تجاری، نیروگاه ها و صنایع می باشد.

منبع: کتاب "مهندسی مخازن گاز میعانی"

۰ نظر ۲۱ اسفند ۹۴ ، ۱۱:۴۴
صادق سلمانی


نوع سیال مخزن عامل مهمی در تصمیم‌گیری برای انجام بسیاری از عملیات‌ها مانند نحوه نمونه‌گیری از سیال مخزن، تعیین نوع و اندازه تجهیزات سطحی، روش محاسبه هیدروکربور درجا، برنامه‌ریزی برای توسعه میدان و انتخاب روش مناسب ازدیاد برداشت می‌باشد.

در یک تقسیم‌بندی کلی، اگر دمای مخزنی بیشتر از دمای بحرانی باشد، آن مخزن به عنوان مخزن گازی و در صورتی که دمای مخزن کمتر از دمای بحرانی باشد، مخزن مورد نظر به عنوان مخزن نفتی شناخته می‌شود.

مخازن گازی را به سه دسته مخازن گاز خشک، گاز تر و گاز میعانی تقسیم‌بندی می‌کنند. مخازن نفتی نیز به دو دسته کلی مخازن نفت فرار و مخازن نفت سیاه تقسیم‌بندی می‌شوند.

در کلیه نمودارهای فازی که در فایل پیوست بررسی می‌شوند، دمای مخزن در طول تولید سیال و تخلیه مخزن ثابت فرض شده است. تغییرات فازی در مسیر هم دمای تخلیه مخزن و در مسیر مخزن تا تفکیک‌گر سطحی بسیار حائز اهمیت است و بررسی خواهد شد. جداسازی فازها توسط تفکیک‌گر می‌تواند در یک یا چند مرحله صورت بگیرد. شرایط عملیاتی و مسائل اقتصادی تعداد بهینه تفکیک‌گرها را تعیین می‌کنند. هدف از طراحی بهینه یک تفکیک‌گر از نظر فنی، رسیدن به کمترین مقدار نسبت گاز به نفت تولیدی (GOR) و بیشترین حجم مایع (یا به طور معادل کمترین چگالی مایع) در تانک ذخیره می‌باشد. تانک ذخیره در واقع آخرین مرحله تفکیک‌گر سطحی است که در دما و فشار شرایط استاندارد قرار دارد. رنگ و چگالی مایع تانک ذخیره نیز از داده‌‌های عملیاتی تشخیص نوع سیال مخزن محسوب می‌شوند.

منبع: کتاب "مهندسی مخازن گاز میعانی"

دانلود فایل انواع مخازن هیدروکربوری

۰ نظر ۲۰ اسفند ۹۴ ، ۱۸:۰۵
صادق سلمانی

جزوه 447 صفحه ای که در ادامه برای دانلود قرار داده ام توسط شرکت شلمبرژه تهیه شده و حاوی مطالبی در مورد آنالیز خواص سیال با استفاده از نرم افزار PVTi و همچنین مطالبی در مورد شبیه سازی ترکیبی با استفاده از نرم افزار اکلیپس 300 هست. اگر پروژه شما مرتبط با این دو نرم افزاره (PVTi و E300)، مطالعه این جزوه باعث میشه که درک بهتری از این نرم افزارها داشته باشید و به مفاهیم موجود در آن ها تسلط بیشتری پیدا کنید.



لینک دانلود فایل PDF جزوه

لینک دانلود جزوه به صورت چهار فایل پاورپوینت

۱ نظر ۱۸ اسفند ۹۴ ، ۰۰:۵۹
صادق سلمانی